صرافی کوینکس (CoinEx) که پیش تر به دلیل عدم اجبار احراز هویت و کارمزد های رقابتی در میان کاربران ایرانی محبوب بود، از تیرماه ۱۴۰۵ فعالیت خود را برای کاربران داخل ایران متوقف کرده و در شهریور ۱۴۰۵ اعلام تعطیلی کامل خدمات خود را نمود. ساختار کارمزد این صرافی به گونه ای بود که کارمزد پایه معاملات اسپات ۰.۲۰ درصد و کارمزد معاملات فیوچرز ۰.۰۳ درصد برای میکر و ۰.۰۵ درصد برای تیکر تعیین می شد. کاربران با نگهداری توکن اختصاصی CET و افزایش حجم معاملات می توانستند این هزینه ها را تا حد قابل توجهی کاهش دهند. با این حال، با توجه به قطع دسترسی و تعطیلی پلتفرم، کاربران ایرانی دیگر امکان استفاده از این خدمات را نداشته و باید هرچه سریع تر نسبت به انتقال دارایی های خود اقدام نمایند.
معرفی صرافی کوینکس و وضعیت فعلی آن
صرافی کوینکس در سال ۲۰۱۷ میلادی در هنگ کنگ تاسیس شد و به عنوان زیرمجموعه ای از گروه ViaBTC فعالیت خود را آغاز کرد. این پلتفرم در طول سال های فعالیت خود، خدمات متنوعی از جمله معاملات اسپات، فیوچرز، مارجین و استیکینگ را به کاربران جهانی ارائه داد. پشتیبانی از زبان فارسی و عدم اجباری بودن فرایند احراز هویت برای سطوح پایین برداشت، باعث شده بود تا این صرافی در میان معامله گران ایرانی محبوبیت زیادی پیدا کند.
با این حال، تحولات اخیر نشان می دهد که این صرافی از تیرماه ۱۴۰۵ ایران را به فهرست کشورهای محدود شده اضافه کرد و متعاقبا در شهریور ۱۴۰۵، تعطیلی کامل فعالیت های خود را اعلام نمود. در حال حاضر، کاربران ایرانی با آی پی کشور قادر به ورود به پلتفرم نیستند و تنها یک بازه زمانی محدود برای خروج دارایی ها در نظر گرفته شده است. درک ساختار کارمزد های این صرافی همچنان برای کاربرانی که قصد تسویه حساب دارند یا می خواهند تاریخچه هزینه های خود را بررسی کنند، حائز اهمیت است.
انواع کارمزد ها در صرافی کوینکس
فعالیت در هر پلتفرم معاملاتی مستلزم پرداخت هزینه هایی است که تحت عنوان کارمزد شناخته می شوند. این هزینه ها در ازای ارائه خدمات زیرساختی، تامین نقدینگی و پردازش تراکنش ها دریافت می گردند. در صرافی کوینکس، کارمزد ها به چند دسته اصلی تقسیم می شدند که عبارتند از:
- کارمزد معاملات اسپات (Spot): هزینه خرید و فروش فوری ارزهای دیجیتال.
- کارمزد معاملات فیوچرز (Futures): هزینه باز کردن و بستن پوزیشن های معاملاتی با اهرم.
- کارمزد برداشت (Withdrawal): هزینه انتقال ارز دیجیتال از کیف پول صرافی به کیف پول شخصی.
- کارمزد واریز (Deposit): که در کوینکس به صورت استاندارد رایگان بود.
کارمزد معاملات اسپات در کوینکس
معاملات اسپات به خرید و فروش فوری دارایی ها با قیمت لحظه ای بازار اشاره دارد. کارمزد پایه معاملات اسپات در کوینکس برای کاربران عادی (سطح VIP-0) معادل ۰.۲۰ درصد از حجم کل معامله بود که از هر دو طرف معامله (خریدار و فروشنده) دریافت می شد. این ساختار بر اساس نقش کاربر در بازار به دو دسته میکر (Maker) و تیکر (Taker) تقسیم می شد.
میکر به معامله گری گفته می شود که با ثبت سفارش محدود (Limit Order) در دفترچه سفارشات، نقدینگی بازار را تامین می کند. تیکر معامله گری است که با ثبت سفارش بازار (Market Order)، نقدینگی موجود را مصرف می کند. صرافی ها معمولاً برای تشویق تامین نقدینگی، کارمزد کمتری برای میکر ها در نظر می گیرند.
جدول کارمزد اسپات بر اساس نگهداری توکن CET
کاربران با نگهداری توکن اختصاصی صرافی یعنی CET می توانستند به سطوح بالاتر کاربری ارتقا یافته و از تخفیف های قابل توجهی بهره مند شوند. جدول زیر ساختار این تخفیف ها را نشان می دهد:
| سطح کاربری | مقدار CET نگهداری شده | کارمزد اسپات (پرداخت با USDT) | کارمزد اسپات (پرداخت با CET) |
|---|---|---|---|
| VIP-0 | کمتر از ۱۰۰۰ | ۰.۲۰٪ | ۰.۱۶٪ |
| VIP-1 | بیش از ۱۰۰۰ | ۰.۱۸٪ | ۰.۱۴۴٪ |
| VIP-2 | بیش از ۱۰,۰۰۰ | ۰.۱۶٪ | ۰.۱۲۸٪ |
| VIP-3 | بیش از ۱۰۰,۰۰۰ | ۰.۱۴٪ | ۰.۱۱۲٪ |
| VIP-4 | بیش از ۵۰۰,۰۰۰ | ۰.۱۲٪ | ۰.۰۹۶٪ |
| VIP-5 | بیش از ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۰.۱۰٪ | ۰.۰۸۰٪ |
کارمزد معاملات فیوچرز در کوینکس
معاملات فیوچرز یا قراردادهای آتی، امکان معامله بر روی قیمت آینده دارایی ها را با استفاده از اهرم فراهم می کنند. کارمزد پایه فیوچرز در کوینکس به صورت ۰.۰۳۰ درصد برای میکر و ۰.۰۵۰ درصد برای تیکر تعیین شده بود. این نرخ ها نیز مانند بازار اسپات، با افزایش سطح کاربری کاهش می یافتند.
جدول کارمزد فیوچرز بر اساس حجم معاملات
| سطح کاربری | کارمزد میکر | کارمزد تیکر |
|---|---|---|
| LV-0 | ۰.۰۳۰٪ | ۰.۰۵۰٪ |
| LV-1 | ۰.۰۲۸٪ | ۰.۰۴۸٪ |
| LV-2 | ۰.۰۲۶٪ | ۰.۰۴۶٪ |
| LV-3 | ۰.۰۲۴٪ | ۰.۰۴۴٪ |
| LV-4 | ۰.۰۲۲٪ | ۰.۰۴۲٪ |
| LV-5 | ۰.۰۲۰٪ | ۰.۰۴۰٪ |
علاوه بر کارمزد میکر و تیکر، در معاملات فیوچرز دائمی مفهومی به نام نرخ تامین مالی (Funding Rate) وجود دارد. این نرخ هر هشت ساعت یک بار بین معامله گران لانگ و شورت جابه جا می شود تا قیمت قرارداد فیوچرز با قیمت بازار اسپات همگام باقی بماند. این هزینه مستقیماً توسط صرافی دریافت نمی شود، اما بخشی از هزینه های جانبی معامله گران محسوب می گردد.
کارمزد واریز و برداشت ارزهای دیجیتال
یکی از مزیت های رقابتی کوینکس در گذشته، عدم دریافت کارمزد برای واریز ارزهای دیجیتال بود. کاربران می توانستند بدون کسر هیچ گونه هزینه ای از سوی صرافی، دارایی های خود را به حساب کاربری منتقل کنند. البته کارمزد شبکه بلاک چین که توسط ماینرها یا اعتبارسنج ها دریافت می شود، همواره بر عهده فرستنده بوده است.
در مقابل، برداشت ارزهای دیجیتال از صرافی کوینکس مشمول کارمزد می شد. این کارمزد ثابت نیست و به دو عامل اصلی بستگی دارد: نوع ارز دیجیتال و شبکه بلاک چین انتخاب شده برای انتقال. به عنوان مثال، برداشت تتر (USDT) بر روی شبکه ترون (TRC20) هزینه بسیار کمتری نسبت به شبکه اتریوم (ERC20) دارد.
نمونه کارمزد برداشت برخی ارزهای پرکاربرد
| ارز دیجیتال | شبکه انتقال | کارمزد برداشت تقریبی |
|---|---|---|
| تتر (USDT) | TRC20 | ۱ USDT |
| تتر (USDT) | BSC (BEP20) | ۰.۵۵ USDT |
| تتر (USDT) | ERC20 | ۲.۲ USDT |
| بیت کوین (BTC) | BTC | ۰.۰۰۰۲ BTC |
| اتریوم (ETH) | ERC20 | ۰.۰۰۳ ETH |
روش های کاهش کارمزد در کوینکس
اگرچه پلتفرم در حال حاضر برای کاربران ایرانی غیرفعال است، اما آشنایی با مکانیزم های کاهش کارمزد آن برای درک ساختارهای مالی صرافی های متمرکز مفید است. مهم ترین این روش ها عبارت بودند از:
- استفاده از توکن CET: فعال کردن گزینه پرداخت کارمزد با توکن CET، به صورت خودکار ۲۰ درصد تخفیف بر روی نرخ پایه اعمال می کرد.
- افزایش سطح کاربری: نگهداری حجم بالایی از توکن CET یا ثبت حجم معاملات ماهانه بالا، منجر به ارتقاء به سطوح VIP یا LV می شد که نرخ های پایه پایین تری را ارائه می دادند.
- ثبت سفارشات میکر: معامله گرانی که به جای مصرف نقدینگی، به تامین آن کمک می کردند، در سطوح بالای کاربری حتی از کارمزد منفی (پاداش) بهره مند می شدند.
توکن CET یا CoinEx Token در ژانویه ۲۰۱۸ معرفی شد. این توکن کاربردهای متعددی در اکوسیستم کوینکس داشت. علاوه بر تخفیف در کارمزد معاملات، دارندگان CET می توانستند در نظرسنجی های لیست شدن ارزهای جدید شرکت کنند و از ایردراپ های دوره ای بهره مند شوند. یکی از مکانیزم های حمایت از ارزش این توکن، برنامه سوزاندن (Burn) دوره ای بود. صرافی متعهد شده بود که در هر ماه، ۵۰ درصد از درآمد حاصل از کارمزد معاملات را صرف خرید توکن CET از بازار کرده و آن ها را به طور دائم از چرخه عرضه خارج کند. این فرایند تا زمانی که کل عرضه توکن به ۳ میلیارد واحد کاهش یابد، ادامه داشت. این مکانیزم اقتصادی باعث می شد تا تقاضا برای توکن CET همواره با رشد فعالیت های معاملاتی صرافی، افزایش یابد.
مقایسه کارمزد کوینکس با صرافی های رقیب
در مقایسه با صرافی هایی مانند کوکوین (KuCoin) و بینگ ایکس (BingX)، کوینکس ساختار کارمزدی رقابتی داشت. نرخ پایه ۰.۲۰ درصد اسپات در کوینکس مشابه بسیاری از صرافی های بزرگ بود، اما مکانیزم تخفیف با توکن CET و امکان رسیدن به کارمزد منفی برای میکر ها در حجم های بالا، آن را برای معامله گران حرفه ای جذاب می کرد. با این حال، صرافی کوکوین نیز با توکن KCS و بینگ ایکس با ساختارهای تشویقی خاص خود، گزینه های جایگزینی بودند که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را داشتند.
نکات امنیتی و ریسک های حیاتی
در سپتامبر سال ۲۰۲۳، صرافی کوینکس رسماً اعلام کرد که کلیدهای خصوصی بخشی از کیف پول های گرم خود را در معرض خطر قرار گرفته است. این نفوذ امنیتی منجر به سرقت حدود ۷۰ میلیون دلار ارز دیجیتال شد. تحلیل های بلاک چین نشان داد که بخشی از این وجوه از طریق پل های بلاک چین به شبکه اتریوم منتقل شده و ردپایی از گروه های هکری معروف در آن دیده می شود. نکته قابل توجه این بود که صرافی کوینکس متعهد شد تمام خسارت وارد شده به کاربران را از منابع داخلی خود جبران نماید. با این وجود، این رویداد یک بار دیگر ثابت کرد که حتی صرافی های با سابقه نیز در برابر حملات سایبری آسیب پذیر هستند.
علاوه بر ریسک های سایبری، ریسک های رگولاتوری و تحریمی نیز بسیار جدی هستند. همانطور که در ابتدای مقاله ذکر شد، قطع دسترسی کاربران ایرانی و تعطیلی کامل پلتفرم در سال ۱۴۰۵، بزرگترین هشدار برای استفاده از صرافی های خارجی بدون پشتیبانی حقوقی قوی است. بهترین روش برای حفظ سرمایه، انتقال دارایی ها به کیف پول های شخصی غیر حضانتی (Non-Custodial) بلافاصله پس از خرید است. کیف پول های نرم افزاری یا سخت افزاری که کلید خصوصی را در اختیار خود کاربر قرار می دهند، امن ترین گزینه برای نگهداری بلند مدت ارزهای دیجیتال محسوب می شوند.
سوالات متداول
آیا صرافی کوینکس در حال حاضر برای ایرانیان فعال است؟
خیر. صرافی کوینکس از تیرماه ۱۴۰۵ خدمات خود را به کاربران ایرانی قطع کرده و در شهریور ۱۴۰۵ اعلام تعطیلی کامل فعالیت های خود را نموده است. کاربران تنها تا تاریخ ۱ دی ۱۴۰۵ مهلت برداشت دارایی های خود را دارند.
کارمزد برداشت تتر از کوینکس چقدر است؟
کارمزد برداشت تتر بستگی به شبکه انتخابی دارد. به طور مثال، برداشت بر روی شبکه TRC20 حدود ۱ تتر و بر روی شبکه ERC20 حدود ۲.۲ تتر هزینه دارد. این مقادیر ممکن است بر اساس شلوغی شبکه تغییر کنند.
تفاوت کارمزد میکر و تیکر در چیست؟
میکر کسی است که با ثبت سفارش محدود، نقدینگی را به بازار اضافه می کند و معمولاً کارمزد کمتری می پردازد. تیکر کسی است که با سفارش بازار، نقدینگی را مصرف می کند و کارمزد بالاتری دارد.
آیا واریز ارز دیجیتال به کوینکس کارمزد دارد؟
خیر، صرافی کوینکس بابت واریز ارز دیجیتال به حساب کاربری هیچ کارمزدی دریافت نمی کرد. تنها هزینه ای که وجود داشت، کارمزد شبکه بلاک چین بود که توسط فرستنده پرداخت می شد.
