برای درخواست طلاق باید چیکار کرد

مواجهه با تصمیم طلاق یکی از دشوارترین و پیچیده ترین مراحل زندگی است که هر فردی ممکن است آن را تجربه کند. وقتی در چنین بزنگاهی قرار می گیریم، سوالات زیادی ذهن را مشغول می کند؛ از کجا باید شروع کرد؟ چه مراحلی در پیش است و چگونه می توان این مسیر پرچالش را به بهترین شکل ممکن پیمود؟ این دغدغه ها کاملاً طبیعی است و درک آن می تواند اولین گام برای حرکت در این مسیر باشد. در ادامه، سفری جامع و گام به گام را برایتان ترسیم خواهیم کرد تا با آگاهی کامل از تمامی جزئیات، از لحظه تصمیم گیری تا ثبت نهایی طلاق، هر مرحله را با اطمینان پشت سر بگذارید.

تجربه طلاق، فراتر از یک جدایی ساده، شامل ابعاد قانونی، روانی و اجتماعی متعددی است که هر یک نیازمند توجه و آمادگی خاص خود است. در گذشته، شاید پیچیدگی های کمتری در این فرآیند وجود داشت، اما امروزه با توجه به قوانین جاری کشور، برای درخواست طلاق باید مراحل مشخصی طی شود که آگاهی از آن ها برای هر دو طرف، زن و مرد، ضروری است. این مقاله به عنوان یک راهنمای دلسوز و همراه، تلاش می کند تا تمامی جنبه های این مسیر را برای شما روشن کند و با ارائه اطلاعات دقیق و کاربردی، به شما کمک کند تا با کمترین سردرگمی و تنش، به سرانجام مطلوب دست یابید.

گام های اولیه و ملاحظات پیش از شروع فرآیند طلاق

پیش از آنکه قدم در پیچ و خم های قانونی درخواست طلاق بگذارید، لحظاتی برای بازنگری و جمع بندی افکار و احساسات خود اختصاص دهید. این مرحله، سنگ بنای یک فرآیند آگاهانه و با پیامدهای کمتر است.

تصمیم گیری نهایی و آمادگی روانی

طلاق، پایانی بر یک فصل از زندگی و آغازی برای فصلی جدید است. این تصمیم، معمولاً با احساسات متفاوتی مانند غم، خشم، ترس یا حتی رهایی همراه است. اهمیت دارد که پیش از ورود به مراحل قانونی، از قطعیت تصمیم خود اطمینان حاصل کنید. گاهی اوقات، با وجود اختلافات عمیق، امید به بهبود اوضاع هنوز وجود دارد و با کمک و مشاوره های تخصصی، می توان راهی برای ادامه زندگی مشترک یافت. اگر تمام تلاش ها بی نتیجه مانده و دیگر راهی برای ترمیم رابطه نمی بینید، آنگاه زمان آن است که خود را برای گام های بعدی آماده کنید. این آمادگی روانی شامل پذیرش جدایی و پیامدهای آن، برنامه ریزی برای آینده و مراقبت از سلامت روان خود و در صورت وجود، فرزندانتان است. مشورت با یک روانشناس یا مشاور خانواده در این مرحله می تواند کمک شایانی به شما و اعضای خانواده تان کند تا با سلامت روان بهتری وارد مراحل بعدی شوید و تصمیماتی پخته تر بگیرید.

مشاوره حقوقی اولیه و انتخاب نوع طلاق

پس از آنکه تصمیم نهایی برای طلاق در ذهن شما شکل گرفت، گام بعدی دریافت مشاوره حقوقی تخصصی است. قوانین طلاق در ایران پیچیدگی های خاص خود را دارد و بدون آگاهی کافی، ممکن است دچار اشتباهاتی شوید که فرآیند را طولانی تر یا پرهزینه تر کند. یک وکیل متخصص خانواده می تواند با بررسی شرایط شما، بهترین مسیر قانونی را پیشنهاد دهد و شما را از حقوق و تکالیف خود آگاه سازد. به طور کلی، طلاق در ایران به سه شکل اصلی انجام می شود:

• طلاق توافقی: زمانی که زن و شوهر بر سر تمامی مسائل مربوط به جدایی، مانند مهریه، نفقه، حضانت فرزندان و ملاقات آن ها، جهیزیه و اجرت المثل، به توافق می رسند. این نوع طلاق معمولاً سریع تر و کم تنش تر است.
• طلاق از طرف زن: زمانی که زن با استناد به دلایل موجه قانونی، مانند عسر و حرج (سختی و مشقت غیرقابل تحمل)، عدم پرداخت نفقه، سوءمعاشرت مرد، اعتیاد و یا سایر شروط ضمن عقد نکاح که در سند ازدواج قید شده است، تقاضای طلاق می کند.
• طلاق از طرف مرد: مرد بر اساس قانون مدنی، حق ذاتی طلاق را دارد، اما این حق مشروط به پرداخت کامل حقوق مالی زن، از جمله مهریه، نفقه ایام عده و اجرت المثل است.

انتخاب نوع طلاق، تأثیر مستقیمی بر مدارک مورد نیاز، مدت زمان فرآیند و هزینه های آن دارد. بنابراین، مشاوره با یک حقوقدان متخصص طلاق در این مرحله بسیار حائز اهمیت است.

جمع آوری اطلاعات پایه و مدارک اولیه

برای شروع هر نوع پرونده طلاق، داشتن برخی مدارک ضروری است. جمع آوری این مدارک در مراحل اولیه، به شما کمک می کند تا با آمادگی بیشتری به سراغ گام های بعدی بروید.

• مدارک شناسایی زوجین: شامل اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی هم زن و هم مرد.
• عقدنامه: اصل سند ازدواج یا رونوشت مصدق (کپی برابر اصل شده) آن. در صورتی که اصل عقدنامه در دسترس نباشد، می توانید با مراجعه به دفترخانه ازدواجی که عقد در آنجا ثبت شده، رونوشت آن را دریافت کنید.
• مدارک اثباتی (در صورت نیاز): اگر قصد طلاق یک طرفه (از طرف زن یا مرد) را دارید، ممکن است نیاز به جمع آوری مدارکی برای اثبات دلایل خود داشته باشید. این مدارک می تواند شامل گزارش پزشکی قانونی، حکم دادگاه های قبلی، شهادت شهود، پرینت پیامک ها یا مکالمات و هر مدرک دیگری باشد که ادعای شما را تأیید کند.

داشتن این مدارک اولیه، شروع کار شما را هموارتر خواهد کرد و از اتلاف وقت در مراحل بعدی جلوگیری می کند.

مراحل مشترک درخواست طلاق (صرف نظر از نوع طلاق)

صرف نظر از اینکه تصمیم به کدام نوع طلاق دارید، برخی مراحل قانونی برای تمامی انواع طلاق مشترک و لازم الاجرا هستند. این بخش، شما را با این گام های اساسی آشنا می کند.

گام ۱: ثبت نام در سامانه تصمیم (مراکز مشاوره اجباری طلاق)

سال هاست که قانونگذار برای کاهش آمار طلاق و حفظ بنیان خانواده، شرکت در جلسات مشاوره خانواده را پیش از طرح دعوای طلاق الزامی کرده است. این الزام از طریق سامانه ای به نام «تصمیم» اجرایی می شود.

چیستی سامانه تصمیم و هدف آن

سامانه تصمیم با آدرس زمانی (zaman.behzisti.net) زیر نظر سازمان بهزیستی کشور فعالیت می کند. هدف اصلی این سامانه، ارجاع زوجین متقاضی طلاق به مراکز مشاوره خانواده مورد تأیید است. در این جلسات، مشاوران تلاش می کنند تا ابتدا زمینه سازش و حل اختلافات را فراهم آورند. اگر سازش ممکن نبود، هدف بعدی این است که زوجین با آمادگی روانی و آگاهی کامل از پیامدهای جدایی، این مسیر را طی کنند. این مراکز مکانی برای شنیدن و ارائه راه حل هایی برای بهبود روابط یا مدیریت صحیح جدایی هستند.

نحوه ثبت نام و جلسات مشاوره

برای ثبت نام در سامانه تصمیم، یکی از زوجین (یا هر دو نفر) باید به وب سایت مربوطه مراجعه و اطلاعات هویتی خود را وارد کند. پس از ثبت نام، سامانه نوبت مراجعه به یکی از مراکز مشاوره نزدیک به محل سکونت شما را تعیین می کند. جلسات مشاوره معمولاً شامل پنج جلسه یا بیشتر است که شرکت در آن ها برای هر دو طرف الزامی است. حتی اگر یکی از طرفین تمایلی به شرکت نداشته باشد، پرونده در جریان خواهد ماند و پس از طی مراحل قانونی، گواهی لازم صادر می شود.

نتیجه مشاوره

پس از اتمام جلسات مشاوره، دو حالت ممکن است رخ دهد:

1. سازش: اگر زوجین به سازش برسند و تصمیم به ادامه زندگی مشترک بگیرند، پرونده طلاق منتفی می شود.
2. عدم سازش: در صورتی که سازش حاصل نشود، مرکز مشاوره گواهی «عدم انصراف از طلاق» را صادر می کند. این گواهی به معنای این است که مشاوران تمامی تلاش خود را برای سازش انجام داده اند، اما زوجین همچنان بر طلاق مصر هستند. این گواهی برای طرح دادخواست طلاق در مراحل بعدی ضروری است و اعتبار زمانی محدودی دارد.

بسیاری از افراد تصور می کنند که مراجعه به مراکز مشاوره تنها اتلاف وقت است، اما تجربه نشان داده که حتی اگر به سازش هم منجر نشود، این جلسات می توانند به زوجین کمک کنند تا با دید بازتر و مدیریت هیجانات، برای مراحل بعدی طلاق آماده شوند و تصمیمات عاقلانه تری بگیرند.

گام ۲: مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و تنظیم دادخواست

پس از دریافت گواهی عدم انصراف از طلاق، نوبت به ثبت رسمی درخواست طلاق می رسد. این کار از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام می شود.

نقش دفاتر خدمات قضایی

دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، مراکزی هستند که واسطه بین مردم و قوه قضائیه عمل می کنند. تمامی دادخواست ها، شکواییه ها و لوایح قضایی از طریق این دفاتر ثبت و به مراجع قضایی مربوطه ارسال می شوند. این دفاتر نقش مهمی در الکترونیکی کردن فرآیندهای قضایی و کاهش مراجعات حضوری به دادگاه ها دارند.

نحوه تنظیم دادخواست

برای تنظیم دادخواست طلاق، می توانید به یکی از روش های زیر عمل کنید:

1. با کمک وکیل متخصص: بهترین و مطمئن ترین راه این است که تنظیم دادخواست را به وکیل خود بسپارید. وکیل با تجربه و تخصص خود، دادخواستی دقیق و کامل تنظیم می کند که تمامی نکات حقوقی را در بر داشته باشد.
2. به صورت شخصی: اگر بدون وکیل اقدام می کنید، باید به دفتر خدمات قضایی مراجعه کرده و فرم های مربوط به دادخواست طلاق را تکمیل نمایید. پرسنل این دفاتر می توانند در زمینه پر کردن فرم ها راهنمایی های کلی ارائه دهند، اما مسئولیت صحت و کمال اطلاعات بر عهده شماست. در این مرحله، باید نوع طلاق (توافقی، از طرف زن، از طرف مرد) را مشخص کرده و دلایل و مستندات خود را در دادخواست ذکر کنید.

مدارک لازم برای تنظیم دادخواست

برای ثبت دادخواست طلاق، ارائه مدارک زیر ضروری است:

• گواهی عدم انصراف از طلاق (صادره از سامانه تصمیم).
• اصل و کپی عقدنامه یا رونوشت مصدق آن.
• اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی زوجین.
• توافق نامه طلاق توافقی (اگر طلاق شما توافقی است، این توافق نامه که جزئیات مهریه، نفقه، حضانت و… در آن ذکر شده، باید ضمیمه دادخواست شود).
• دلایل و مدارک اثباتی (در طلاق از طرف زن یا مرد، هر مدرکی که بتواند ادعای شما را ثابت کند، مانند گزارش پزشکی قانونی، احکام قضایی قبلی و…).

ثبت دادخواست و پرداخت هزینه ها

پس از تکمیل دادخواست و ارائه مدارک، کارشناس دفتر خدمات قضایی آن را ثبت و به شما یک کد رهگیری ارائه می دهد. در این مرحله، باید هزینه های دادرسی و سایر هزینه های مربوط به ثبت دادخواست را پرداخت کنید. با دریافت کد رهگیری، پرونده شما به یکی از شعب دادگاه خانواده ارجاع داده می شود و می توانید با استفاده از این کد، وضعیت پرونده خود را پیگیری کنید.

گام ۳: پیگیری دادخواست در دادگاه خانواده و جلسات رسیدگی

پس از ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی و ارجاع به دادگاه، نوبت به پیگیری پرونده و شرکت در جلسات دادگاه می رسد.

سامانه ثنا و ابلاغ الکترونیکی

تمامی ابلاغیه ها و اطلاع رسانی های قضایی در حال حاضر به صورت الکترونیکی و از طریق سامانه ثنا (sana.adliran.ir) انجام می شود. ثبت نام در سامانه ثنا برای تمامی طرفین پرونده های قضایی الزامی است و تمامی اخطاریه ها، وقت رسیدگی و آرا از این طریق به اطلاع شما می رسد. فعال بودن در این سامانه و بررسی مداوم آن برای پیگیری پرونده بسیار حیاتی است.

دریافت وقت رسیدگی و حضور در جلسات

پس از ارجاع پرونده به شعبه دادگاه خانواده، وقت رسیدگی تعیین شده و از طریق سامانه ثنا به شما ابلاغ می شود. حضور در جلسات دادگاه برای طرفین دعوا یا وکلای آن ها الزامی است. در این جلسات، قاضی به اظهارات طرفین گوش می دهد، مدارک و مستندات را بررسی می کند و تلاش می کند تا در صورت امکان، زوجین را به سازش دعوت کند. اگر سازش حاصل نشود، قاضی بر اساس شواهد و قوانین موجود، رأی خود را صادر می کند.

نقش قاضی دادگاه خانواده

قاضی دادگاه خانواده مسئولیت رسیدگی به تمامی امور مربوط به دعاوی خانواده، از جمله طلاق، مهریه، نفقه، حضانت و اجرت المثل را بر عهده دارد. قاضی با بی طرفی کامل، تمامی جوانب پرونده را بررسی می کند و بر اساس عدل و انصاف و قوانین موجود، حکم خود را صادر می نماید. در این مرحله، نقش ارائه دفاعیات مستدل و مستندات قوی برای تأثیرگذاری بر رأی قاضی بسیار مهم است.

مراحل اختصاصی انواع طلاق

پس از بررسی مراحل مشترک، اکنون به جزئیات و مراحل خاص هر نوع طلاق می پردازیم، چرا که هر کدام مسیر و پیچیدگی های خاص خود را دارد.

۱. طلاق توافقی

طلاق توافقی، همان طور که از نامش پیداست، بر پایه رضایت و توافق هر دو زوج شکل می گیرد و معمولاً کمترین تنش و چالش را به دنبال دارد.

تعریف و مزایا

طلاق توافقی زمانی اتفاق می افتد که زن و شوهر به صورت مشترک تصمیم به جدایی می گیرند و بر سر تمامی مسائل مربوط به این جدایی، از جمله مهریه، نفقه، حضانت و ملاقات فرزندان، اجرت المثل و جهیزیه به یک توافق کامل و جامع دست می یابند. مزایای این نوع طلاق شامل سرعت بالاتر در فرآیند، کاهش چشمگیر تنش ها و اختلافات، حفظ احترام متقابل و امکان برنامه ریزی بهتر برای آینده فرزندان است.

شرایط و توافقات لازم

اساس طلاق توافقی، تنظیم یک توافق نامه جامع و دقیق است که شامل تمامی مسائل مالی و غیرمالی مرتبط با جدایی باشد. این توافقات باید به صراحت و روشنی در یک صورت جلسه یا توافق نامه کتبی قید شوند. برخی از مهمترین مواردی که باید در این توافق نامه گنجانده شوند عبارتند از:

• مهریه: میزان مهریه و نحوه پرداخت آن (بخشش، تقسیط، پرداخت یکجا).
• نفقه: نفقه زن در ایام عده و نفقه فرزندان.
• حضانت و ملاقات فرزندان: تعیین مسئول حضانت فرزندان (تا سن ۷ سالگی با مادر، پس از آن پدر و مادر به طور مشترک مسئول هستند مگر توافق دیگری صورت گیرد) و نحوه و زمان ملاقات طرفی که حضانت را بر عهده ندارد.
• اجرت المثل ایام زوجیت: پاداشی برای کارهایی که زن در طول زندگی مشترک انجام داده و شرعاً بر عهده اش نبوده است.
• جهیزیه: نحوه استرداد یا تقسیم جهیزیه.
• سایر حقوق: هرگونه توافق دیگر نظیر نصف دارایی مرد (در صورت وجود شرط در عقدنامه) یا سایر موارد.

مراحل اختصاصی

پس از تنظیم توافق نامه، مراحل به این صورت پیش می رود:

1. ثبت نام در سامانه تصمیم: مانند سایر انواع طلاق، ثبت نام در سامانه تصمیم و شرکت در جلسات مشاوره الزامی است. در طلاق توافقی، اگر زوجین در جلسات مشاوره به توافقات خود پایبند بمانند، گواهی عدم انصراف از طلاق صادر می شود.
2. تنظیم دادخواست: دادخواست طلاق توافقی به همراه توافق نامه، در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت می شود.
3. جلسه دادگاه: قاضی دادگاه خانواده توافقات را بررسی کرده و در صورت عدم مغایرت با قوانین، «گواهی عدم امکان سازش» را بر اساس همان توافقات صادر می کند. در طلاق توافقی، نیاز به اثبات دلیل خاصی نیست و صرفاً توافق طرفین ملاک عمل است.

مدت زمان تقریبی طلاق توافقی

طلاق توافقی به دلیل توافق طرفین و کاهش مراحل اثبات، معمولاً سریع تر از سایر انواع طلاق به سرانجام می رسد. به طور معمول، این فرآیند می تواند از یک ماه تا سه ماه به طول انجامد، که البته بسته به شلوغی شعب دادگاه و همکاری زوجین متغیر است.

۲. طلاق از طرف زن

در شرایطی که زن تمایل به جدایی دارد و مرد حاضر به طلاق توافقی نیست، زن باید با استناد به دلایل موجه قانونی، اقدام به درخواست طلاق کند. این مسیر ممکن است پرچالش تر و طولانی تر باشد.

شرایط و دلایل موجه قانونی

بر اساس قانون مدنی ایران، زن برای درخواست طلاق باید یکی از شرایط زیر را اثبات کند:

• عسر و حرج: این عبارت به معنای سختی و مشقت غیرقابل تحمل است که ادامه زندگی مشترک را برای زن غیرممکن می سازد. مصادیق عسر و حرج می تواند شامل موارد زیر باشد:
  • سوءمعاشرت و بدرفتاری شدید مرد (ضرب و شتم، فحاشی مداوم).
  • اعتیاد مرد به مواد مخدر یا الکل که به زندگی مشترک آسیب جدی وارد کند.
  • ترک زندگی مشترک توسط مرد به مدت طولانی (حداقل شش ماه بدون عذر موجه).
  • عدم پرداخت نفقه.
  • بیماری های صعب العلاج یا لاعلاج مرد که ادامه زندگی را برای زن دشوار کند.
  • محکومیت قطعی مرد به حبس های طولانی مدت (معمولاً پنج سال یا بیشتر).
  • ازدواج مجدد مرد بدون اجازه همسر اول (در صورت وجود شرط در عقدنامه).
• وکالت در طلاق (حق طلاق): اگر زن در سند ازدواج یا یک سند رسمی جداگانه، از مرد وکالت در طلاق داشته باشد (که به آن حق طلاق یا وکالت بلاعزل در طلاق می گویند)، می تواند با استناد به این وکالت، بدون نیاز به اثبات عسر و حرج، خود را مطلقه کند.
• عدم امکان پرداخت نفقه: اگر مرد برای مدت مشخصی نفقه زن را پرداخت نکند و این عدم پرداخت از روی عمد یا ناتوانی مالی باشد، زن می تواند تقاضای طلاق کند.
• غیبت طولانی مدت مرد: اگر مرد به مدت چهار سال تمام غایب باشد و خبری از او در دسترس نباشد، زن می تواند درخواست طلاق دهد.

مراحل اختصاصی و اثبات دلایل

در طلاق از طرف زن، بار اثبات دلایل موجه بر عهده زن است. این به معنای جمع آوری مدارک و شواهد قوی است:

1. ثبت نام در سامانه تصمیم و مشاوره: همچون سایر طلاق ها.
2. تنظیم دادخواست: دادخواست طلاق از طرف زن باید به صورت دقیق و با ذکر تمامی دلایل و مستندات قانونی در دفاتر خدمات قضایی ثبت شود.
3. جلسات دادگاه: جلسات دادگاه برای اثبات دلایل عسر و حرج یا سایر شرایط برگزار می شود. زن باید مدارک و مستندات خود را به دادگاه ارائه دهد و در صورت لزوم، شهود را معرفی کند. قاضی به دقت تمامی شواهد را بررسی کرده و در صورت احراز شرایط، حکم طلاق را صادر می کند. این فرآیند ممکن است چندین جلسه به طول انجامد.

مدت زمان تقریبی طلاق از طرف زن

طلاق از طرف زن، به دلیل نیاز به اثبات دلایل و پیچیدگی های دادرسی، معمولاً زمان برترین نوع طلاق است. این فرآیند می تواند از شش ماه تا یک سال و حتی بیشتر به طول بیانجامد، به خصوص اگر مرد به حکم دادگاه اعتراض کند و پرونده به مراحل تجدید نظرخواهی و فرجام خواهی کشیده شود.

۳. طلاق از طرف مرد

بر اساس قانون مدنی، مرد حق ذاتی طلاق را دارد، اما این حق مشروط به رعایت حقوق مالی زن است. این نوع طلاق نیز دارای مراحل و تکالیف خاصی است.

حقوق مرد برای طلاق

ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی تصریح می کند که مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسر خود را بنماید. این بدان معناست که مرد برای طلاق نیازی به اثبات دلیل خاصی ندارد، اما باید تمامی حقوق مالی زن را پرداخت کند.

تکالیف مالی مرد

در طلاق از طرف مرد، مرد موظف به پرداخت تمامی حقوق مالی زن است. این تکالیف شامل موارد زیر می شود:

• مهریه: مرد باید تمام مهریه زن را، چه عندالمطالبه باشد و چه عندالاستطاعه، پرداخت کند. در صورتی که مرد توانایی پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، می تواند درخواست تقسیط مهریه را به دادگاه ارائه دهد.
• نفقه ایام عده: زن پس از طلاق باید مدت زمانی را به نام عده نگه دارد (معمولاً سه طهر یا سه ماه و ده روز) که مرد موظف به پرداخت نفقه او در این دوره است.
• اجرت المثل ایام زوجیت: پاداشی برای کارهایی که زن در طول زندگی مشترک انجام داده و شرعاً بر عهده اش نبوده است. میزان آن توسط کارشناس دادگستری تعیین می شود.
• نصف دارایی (در صورت وجود شرط): اگر در عقدنامه شرط شده باشد که زوج مکلف است تا نصف دارایی خود را که در ایام زناشویی با زوجه به دست آورده به او منتقل نماید، مرد باید این تکلیف را نیز انجام دهد.

مراحل اختصاصی

فرآیند طلاق از طرف مرد به این شرح است:

1. ثبت نام در سامانه تصمیم و مشاوره: این مرحله برای طلاق از طرف مرد نیز الزامی است و گواهی عدم انصراف از طلاق باید اخذ شود.
2. تنظیم دادخواست: مرد باید دادخواست طلاق خود را در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند. در این دادخواست، معمولاً آمادگی خود را برای پرداخت حقوق مالی زن اعلام می کند.
3. جلسات دادگاه و تعیین حقوق زن: قاضی دادگاه خانواده ابتدا تلاش می کند تا طرفین را به سازش دعوت کند. در صورت عدم سازش، قاضی به تعیین حقوق مالی زن (مهریه، نفقه، اجرت المثل و…) می پردازد. پس از تعیین این حقوق، مرد باید آن ها را پرداخت کند یا ترتیب پرداخت آن ها را طبق حکم دادگاه فراهم آورد.
4. صدور گواهی عدم امکان سازش: پس از تعیین و پرداخت یا تضمین پرداخت حقوق زن، دادگاه گواهی عدم امکان سازش را صادر می کند.

مدت زمان تقریبی طلاق از طرف مرد

مدت زمان طلاق از طرف مرد، به میزان همکاری زن و همچنین توانایی مرد در پرداخت حقوق مالی زن بستگی دارد. اگر مرد بتواند به سرعت حقوق مالی را فراهم کند و اعتراضی از سوی زن نباشد، این فرآیند می تواند در حدود سه ماه تا شش ماه به پایان برسد. اما در صورت عدم توانایی در پرداخت یا اعتراض زن به میزان حقوق، ممکن است طولانی تر شود.

مراحل پس از صدور حکم یا گواهی عدم سازش

صدور حکم یا گواهی عدم سازش توسط دادگاه، پایان راه نیست، بلکه گام های نهایی برای رسمی کردن جدایی و ثبت آن در اسناد سجلی باقی می ماند.

گام ۴: فرجام خواهی یا قطعی شدن حکم

پس از صدور رأی توسط دادگاه بدوی (دادگاه خانواده)، این رأی بلافاصله قطعی و لازم الاجرا نیست. طرفین دعوا مهلت دارند تا نسبت به آن اعتراض کنند.

• مهلت اعتراض: معمولاً ظرف مدت ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی، هر یک از طرفین می توانند به رأی صادر شده اعتراض کرده و درخواست تجدید نظرخواهی به دادگاه تجدید نظر استان ارائه دهند. اگر یکی از طرفین به رأی دادگاه تجدید نظر نیز اعتراض داشته باشد، در برخی موارد امکان فرجام خواهی در دیوان عالی کشور نیز وجود دارد که مهلت آن نیز ۲۰ روز است.
• قطعی شدن حکم: حکم طلاق یا گواهی عدم امکان سازش زمانی قطعی می شود که مهلت های قانونی برای اعتراض (تجدید نظرخواهی و فرجام خواهی) به پایان رسیده باشد و هیچ یک از طرفین اعتراض نکرده باشند، یا اینکه رأی نهایی توسط دادگاه تجدید نظر یا دیوان عالی کشور صادر شده و دیگر قابل اعتراض نباشد. تنها پس از قطعی شدن حکم است که می توان برای ثبت طلاق به دفترخانه مراجعه کرد.

گام ۵: مراجعه به دفتر ثبت طلاق (دفترخانه)

آخرین مرحله از فرآیند طلاق، ثبت رسمی آن در یکی از دفاتر رسمی ازدواج و طلاق است.

مدارک لازم برای ثبت طلاق

برای ثبت طلاق در دفترخانه، مدارک زیر را باید همراه داشته باشید:

• حکم قطعی طلاق یا گواهی عدم امکان سازش (صادره از دادگاه).
• اصل شناسنامه و کارت ملی زوجین.
• گواهی عدم بارداری یا یائسگی: این گواهی توسط پزشک قانونی یا پزشک متخصص زنان برای زن صادر می شود و برای اطمینان از عدم بارداری و تعیین وضعیت عده ضروری است. در صورت یائسگی، نیازی به نگه داشتن عده نیست.
• برگه های مربوط به توافقات (در طلاق توافقی، صورت جلسه توافقات).

روند ثبت رسمی طلاق و صدور سند طلاق

با در دست داشتن مدارک فوق، به یکی از دفاتر رسمی طلاق مراجعه می کنید. سردفتر ابتدا مدارک را بررسی کرده و سپس طرفین (یا وکلای آن ها) با حضور دو شاهد مرد، اسناد مربوط به طلاق را امضا می کنند. پس از پرداخت هزینه های مربوط به ثبت طلاق، سند طلاق صادر می شود. با صدور سند طلاق و ثبت آن در شناسنامه زوجین، فرآیند قانونی طلاق به پایان رسیده و جدایی به صورت رسمی و قطعی اعلام می شود.

بسیاری از افراد پس از دریافت حکم قطعی دادگاه، از مراجعه به دفترخانه غفلت می کنند. اما باید دانست که تا زمانی که طلاق به صورت رسمی در دفترخانه ثبت نشود، جدایی قانونی اتفاق نیفتاده و اعتبار حکم دادگاه نیز محدود است. ثبت به موقع طلاق، از بروز مشکلات قانونی بعدی جلوگیری می کند.

مدارک جامع و ضروری در هر مرحله

برای اینکه در هیچ مرحله ای از فرآیند طلاق دچار سردرگمی نشوید، لیستی کامل از مدارک مورد نیاز را برایتان گردآوری کرده ایم:

مدارک اولیه و شناسایی

• اصل و کپی شناسنامه زوجین.
• اصل و کپی کارت ملی زوجین.
• اصل یا رونوشت مصدق عقدنامه (سند ازدواج).

مدارک مربوط به سامانه تصمیم و مشاوره

• گواهی عدم انصراف از طلاق (صادره از مرکز مشاوره سازمان بهزیستی).
• گواهی یا تأییدیه شرکت در جلسات مشاوره خانواده.

مدارک برای دفاتر خدمات قضایی

• گواهی عدم انصراف از طلاق.
• اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی.
• اصل یا رونوشت مصدق عقدنامه.
• توافق نامه جامع طلاق (در طلاق توافقی).
• مدارک اثباتی (مانند گزارش پزشکی قانونی، احکام قضایی قبلی، شهادت شهود، اسکرین شات ها و…).

مدارک برای دادگاه خانواده

• کد رهگیری دادخواست (صادره از دفاتر خدمات قضایی).
• تمامی مدارک فوق که به پیوست دادخواست ارائه شده اند.
• در صورت نیاز به ارائه مستندات جدید در طول رسیدگی، اصل آن ها.

مدارک برای دفترخانه ثبت طلاق

• حکم قطعی طلاق یا گواهی عدم امکان سازش (صادره از دادگاه).
• اصل شناسنامه و کارت ملی زوجین.
• گواهی عدم بارداری یا یائسگی برای زن (صادره از پزشکی قانونی یا پزشک متخصص زنان).
• توافق نامه جامع طلاق (در صورت توافقی بودن طلاق).

نتیجه گیری

مسیر درخواست طلاق، هرچند پر از چالش و احساسات گوناگون است، اما با آگاهی و برنامه ریزی صحیح می توان آن را با اطمینان بیشتری پیمود. در این مقاله تلاش شد تا تمامی مراحل درخواست طلاق، از تصمیم گیری اولیه و آمادگی روانی گرفته تا ثبت نام در سامانه تصمیم، تنظیم دادخواست در دفاتر خدمات قضایی، پیگیری در دادگاه خانواده و در نهایت ثبت رسمی در دفترخانه، به صورت جامع و گام به گام توضیح داده شود.

همچنین، با تفکیک مراحل اختصاصی برای انواع طلاق (توافقی، از طرف زن و از طرف مرد)، سعی بر این بود تا شما با شرایط، دلایل و تکالیف مربوط به هر نوع طلاق آشنا شوید. جمع آوری به موقع و کامل مدارک، شرکت فعالانه در جلسات مشاوره و دادگاه، و از همه مهم تر، صبر و آگاهی در طول این فرآیند، نقش کلیدی در موفقیت و کاهش استرس های این دوران ایفا می کند.

به یاد داشته باشید که در هر مرحله از این مسیر، می توانید از حمایت و مشاوره تخصصی حقوقدانان و مشاوران خانواده بهره مند شوید. این افراد با دانش و تجربه خود، می توانند شما را در تصمیم گیری های حساس یاری کرده و از بروز اشتباهات احتمالی جلوگیری کنند. در نهایت، با این راهنما، امید است که هر فردی که در آستانه چنین تصمیمی قرار گرفته، بتواند با دیدی روشن و قدم هایی استوار، فصل جدیدی از زندگی خود را آغاز کند.